In 2023 en 2024 werkten Bart Tritsmans en ik aan het onderzoek ‘De parallelle praktijk als voedingsbodem voor de architectuursector in Vlaanderen’, dat we uitvoerden in opdracht van het Vlaams Architectuurinstituut. Het bijbehorende onderzoeksrapport werd begin 2025 gepubliceerd.

Het onderzoek brengt in kaart hoe architecten in Vlaanderen, naast hun reguliere bouwpraktijk, ruimte creëren voor ongevraagde, experimentele en maatschappelijk geëngageerde projecten — praktijken die vaak in de marge ontstaan, maar die steeds belangrijker blijken voor het architectuurveld.

Onder parallelle praktijken verstaan we uiteenlopende activiteiten: ontwerpend onderzoek, publicaties, participatieve trajecten, materiaalexperimenten of tijdelijke installaties. Het zijn praktijken waarin architecten zelf vragen stellen in plaats van enkel antwoorden te formuleren op een opdracht. Ze laten architecten toe om de culturele en maatschappelijke dimensie van hun vak te ontwikkelen, los van de economische logica en functionele verwachtingen die vaak verbonden zijn aan klant- of markt gedreven projecten. Ze creëren ademruimte om nieuwe vragen te stellen, te experimenteren en andere vormen van waardecreatie te onderzoeken.

We spraken met bijna 30 architecten om de diversiteit aan parallelle praktijken in kaart te brengen, en om te bevragen hoe ze bijdragen aan de kwaliteit, ontwikkeling en verdieping van de architectuurpraktijk en de bredere maatschappij. Verder peilden we naar de organisatie en financiering, en noden en kansen voor verdere ondersteuning en ontwikkeling.

Je kunt het rapport lezen op vai.be, net als een verslag van de presentatie en het aansluitende panelgesprek.

Opdrachtgever: Vlaams Architectuurinstituut
Team: Bart Tritsmans, Evelien Pieters